Newsletter (Soft Blue design)
Author: Teacher

Δημοτικό Σχολείο
Έμπας

Εφημερίδα , Τεύχος 1
Απρίλιος 2024
(Για τη συμπλήρωση 50 χρόνων
από την Τουρική Εισβολή)

Δώσε στο δίκαιο σου φωνή!

Χαιρετισμός από τη Διευθύντρια
Με ιδιαίτερη χαρά , συγκίνηση και περηφάνια χαιρετίζω την έκδοση αυτής της εφημερίδας από τα παιδιά μας της Στ΄τάξης, με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την τουρκική εισβολή και κατοχή της μαρτυρικής Κύπρου .
Πέρασαν 50 ολόκληρα χρόνια προσφυγιάς, 50 χρόνια αγνοουμένων, 50 χρόνια παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, 50 χρόνια καταστροφής της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Εμείς, ως επαιδευτικοί, δεν ξεχνάμε το χρέος μας απέναντι στα παιδιά μας. Είμαστε προσηλωμένοι στο στόχο μας που αφορά στο < ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ- ΓΝΩΡΙΖΩ- ΔΙΕΚΔΙΚΩ> . Τα παιδιά μας διδάσκονται τον πολιτισμό και την ιστορία μας και φροντίζουμε μέσα από όλα τα γνωστικά αντικείμενα και μέσα από τις δράσεις μας να οδηγούμε τα παιδιά μας να βιώσουν τις μνήμες και την ιστορία του τόπου μας και να κρατούμε ζωντανά στη μνήμη και στην καρδιά μας την παράδοσή μας, τα ήθη και έθιμά μας!
Ένα τεράστιο ΜΠΡΑΒΟ σε όλα τα παιδιά μας, της Στ΄ τάξης, για την υπέροχη δουλειά τους και ιδιαίτερες ευχαριστίες και συγχαρητήρια στις συναδέλφους κ. Χριστιάνα Φιλιππιδου (Β.Δ.) και κ. Παρασκευή Νικήτα ( Β.Δ. ) για την καθοδήγηση, συντονισμό και επιμέλεια της δράσης αυτής.
Μαρίνα Γρηγορίου
Διευθύντρια Δημοτικού Σχολείου Έμπας

Περιεχόμενα
Η Τουρκική Εισβολή 2-3
Συνέπειες της Εισβολής 4-5
Κατεχόμενες Πόλεις 6-7
Κατεχόμενα Κάστρα 8-9
Συνεντεύξεις 10-13
Μοναστήρι Απ. Ανδρέα.. .. 14
Πενταδάκτυλος 15
Συνταγές από το Ριζοκάρπασο.. 16
Ποιήματα 17
Προσφυγόσημα....... 18-19
Κρυπτόλεξα 20-21
Ακροστιχίδες 22-23
Σταυρόλεξα 24

Η Τουρκική Εισβολή του 1974
τις 15 Ιουλίου 1974, η στρατιωτική χούντα που κυβερνούσε τότε την Ελλάδα οργάνωσε πραξικόπημα για την ανατροπή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και χρησιμοποίησε για το σκοπό αυτό δυνάμεις που βρίσκονταν στην Κύπρο για να την υπερασπίσουν από τουρκική επίθεση. Ο Πρόεδρος Μακάριος κατόρθωσε να διαφύγει στο εξωτερικό όπου συνέχισε τους αγώνες του για τα κυπριακά δίκαια. Η Τουρκία με πρόφαση το πραξικόπημα εισέβαλε στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου, με αποβατικό στόλο κι αεροπορία και μέχρι τις 23 Ιουλίου, που επιτεύχθηκε κατάπαυση του πυρός, κατόρθωσε να εγκαταστήσει προγεφύρωμα στα βόρεια, στην περιοχή της Κερύνειας. Από το προγεφύρωμα άρχισαν να εισρέουν υλικό και άνδρες και στις 14 Αυγούστου οι τουρκικές δυνάμεις εισβολής εξαπέλυσαν νέα επίθεση με αποτέλεσμα να θέσουν τελικά κάτω από τον έλεγχο τους το 37% περίπου του κυπριακού εδάφους.
Η Άγκυρα προσπάθησε να παρουσιάσει την εισβολή σαν ειρηνευτική επιχείρηση που αποσκοπούσε στην αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης που είχε παραβιαστεί από το πραξικόπημα. Εντούτοις, και μετά την αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης και την επιστροφή του Προέδρου Μακαρίου το Δεκέμβρη του 1974, τα τουρκικά στρατεύματα παρέμειναν και προωθούσαν τα σχέδια της Τουρκίας για εποικισμό της Κύπρου σαν πρώτο βήμα προς την προσάρτηση. Με τη βία (φόνους εν ψυχρώ, βιασμούς, επιθέσεις, βασανιστήρια) διακόσιες χιλιάδες Ελληνοκύπριοι, 40% του ολικού ελληνικού πληθυσμού του νησιού, εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στην κατεχόμενη περιοχή και να γίνουν πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα. Οι λίγες χιλιάδες Ελληνοκύπριοι που παρέμειναν στα σπίτια τους και μετά την κατοχή, εξαναγκάστηκαν να τα εγκαταλείψουν σταδιακά, με διάφορες καταπιέσεις, εκβιασμούς και άλλες ενέργειες. Από τους 20.000 περίπου που είχαν μείνει αρχικά, μόνο μερικές εκατοντάδες παραμένουν σήμερα στα σπίτια τους στο βόρειο τμήμα του νησιού, κυρίως στην περιοχή της Καρπασίας.
Στ΄2

#

Το λεξιλόγιο της εισβολής και της Κατοχής
Αττίλας: Αρχηγός των Ούννων τον οποίο οι αντίπαλοί του θεωρούσαν σκληρό, βάρβαρο και απάνθρωπο. Αττίλας ονομάστηκε και η εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο τις 20 Ιουλίου 1974, λόγω της βαρβαρότητας και της αγριότητας των Τούρκων έναντι των Κυπρίων.
Αγνοούμενοι: Αυτοί που χάθηκαν στον πόλεμο του 1974 και δεν ξέρουμε αν ζουν ή αν πέθαναν
Χούντα: Ομάδα πολιτικών ή στρατιωτικών που καταλαμβάνει την κυβερνητική εξουσία με πραξικόπημα. Στην Κύπρο έδρασε η Χούντα των Αθηνών
Πραξικόπημα: Δυναμική , πολιτική ή στρατιωτική ενέργεια που παραβιάζει το σύνταγμα και περιορίζει τις ελευθερίες του λαού. Στην Κύπρο στις 15 Ιουλίου 1974 η Χούντα των Αθηνών διέτελεσε πραξικόπημα ενάντια στον εκλελεγμένο πρόεδρο της κυπριακής δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄
Εισβολή: Εχθρική είσοδος στρατού μέσα σε μια ξένη χώρα. Η Τουρκία στις 20 Ιουλίου 1974 εισβάλει στην Κύπρο, υποστηρίζοντας ότι η επιχείρηση τους αυτή ήταν μια ειρηνική επέμβαση με αφορμή το πραξικόπημα και το δικαίωμα που τους έδινε η συμφωνία Ζυρίχης Λονδίνου ως εγγυήτρια χώρα.
Εγκλωβισμένοι: Οι Ελληνοκύπριοι που μετά την τουρκική εισβολή συνεχίζουν να ζουν στα σπίτια τους στα κατεχόμενα, κάτω από την κατοχή των Τούρκων και σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Οι περισσότεροι εγκλωβισμένοι ζουν στο Ριζοκάρπασο.
Έποικοι: Αυτοί που εξαναγκάζονται να μετακινηθούν από τη χώρα τους για πολιτικούς ή οικονομικούς λόγους. Μετά την εισβολή στην Κύπρο, οι Τούρκοι εγκατέστησαν
έποικους από την Ανατολία στο βόρειο τμήμα του νησιού.
Τουρκοκύπριοι: Τουρκικής καταγωγής κάτοικοι της Κύπρου.
Κατεχόμενα: Τα εδάφη μιας χώρας που κυβερνά μια ξένη χώρα. Στην Κύπρο μετά την τουρκική εισβολή του 1974 το 37% του νησιού μας είναι κάτω από την κατοχή των Τούρκων
Πρόσφυγας: Το πρόσωπο που εξαναγκάζεται σε φυγή από τον μόνιμο τόπο εγκατάστασης του ή την πατρίδα του με τη βία. Στην Κύπρο μετά το 1974 περίπου 200 000 Ελληνοκύπριοι έχασαν τα σπίτια τους.

Στ΄1

#

OI ΣYNEΠEIEΣ THΣ TOYPKIKHΣ EIΣBOΛHΣ
Στις 20 Ιουλίου 1974 ο τουρκικός στρατός εισέβαλε στην Κύπρο και από τότε κρατά το 36,2% του νησιού. Τότε, πολλοί άνθρωποι αναγκάστηκαν να φύγουν από τα σπίτια τους και έγιναν πρόσφυγες. Άλλοι έμειναν στα κατεχόμενα και ζουν στα χωριά τους εγκλωβισμένοι. Υπάρχουν και πολλοί αγνοούμενοι, δηλαδή δεν γνωρίζουμε αν ζουν ή όχι.
37% του εδάφους της Kυπριακής Δημοκρατίας βρίσκεται υπό κατοχή.
200.000 Eλληνοκύπριοι - το ένα τρίτο του συνολικού πληθυσμού - εκτοπίσθηκαν από το κατεχόμενο βόρειο τμήμα, όπου αποτελούσαν το 80% των κατοίκων, και κρατούνται μακριά από τα σπίτια και τις περιουσίες τους, ενώ οι Tουρκοκύπριοι των ελεύθερων περιοχών μεταφέρθηκαν με τη βία από την ηγεσία τους στις κατεχόμενες περιοχές.
1.619 άνθρωποι (μεταξύ τους 627 άμαχοι) είναι αγνοούμενοι, και η τουρκική πλευρά αρνείται κάθε συνεργασία για διακρίβωση της τύχης τους.
Mερικές μόνο εκατοντάδες εγκλωβισμένοι (από 20.000 στα τέλη του 1974) έχουν εναπομείνει στα κατεχόμενα χωριά τους και ζουν κάτω από συνθήκες καταπίεσης, εκφοβισμού και στερήσεων.
35.000 Tούρκοι στρατιώτες, εφοδιασμένοι με όλο το σύγχρονο οπλισμό και υποστηριζόμενοι από αεροπορία και ναυτικό, εξακολουθούν να βρίσκονται στο κατεχόμενο τμήμα.
110.000 περίπου έποικοι από την Aνατολία έχουν μεταφερθεί και εγκατασταθεί στο κατεχόμενο τμήμα, με στόχο την αλλοίωση της δημογραφικής δομής του νησιού.
40.000 Tουρκοκύπριοι από αριθμό 103.000 έχουν μεταναστεύσει από το 1974 από το κατεχόμενο τμήμα (σύμφωνα με την τουρκοκυπριακή εφημερίδα Yeniduzen, 30.8.1994) λόγω της οικονομικής, κοινωνικής και ηθικής εξαθλίωσης που επικρατεί εκεί.
Tο κατοχικό καθεστώς εφαρμόζει μεθοδικά μακροχρόνιο σχέδιο για εξάλειψη της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς 9.000 χρόνων στο κατεχόμενο τμήμα:
Tουλάχιστον 55 εκκλησίες μετατράπηκαν σε τεμένη.
Άλλες περίπου 50 εκκλησίες και μοναστήρια μετατράπηκαν σε αποθήκες, σταύλους, ξενώνες, μουσεία, κινηματογράφους, δημόσια αποχωρητήρια ή κατεδαφίστηκαν.
Tα κοιμητήρια τουλάχιστον 25 χωριών έχουν βεβηλωθεί και καταστραφεί.
Aναρίθμητες εικόνες, εκκλησιαστικά σκεύη και κάθε είδους αρχαιολογικοί θησαυροί κλέβονται και φυγαδεύονται στο εξωτερικό.
Διεξάγονται παράνομες ανασκαφές και απροκάλυπτη αρχαιοκαπηλία.
Tα ελληνικά τοπωνύμια έχουν μετατραπεί αυθαίρετα σε τουρκικά.
69 ψηφίσματα του Συμβουλίου Aσφαλείας και 12 ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης των Hνωμένων Eθνών για την Kύπρο περιφρονούνται κατάφωρα από την Tουρκία.
Στ΄2

#

#

Κερύνεια
Η Κερύνεια είναι μια παραθαλάσσια πόλη της Κύπρου. Βρίσκεται στη βόρεια ακτή της και είναι η μικρότερη από τις έξι πόλεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόκειται στην πραγματικότητα για δύο πόλεις: την «Κάτω Κερύνεια» που εκτείνεται γύρω από το μικρό λιμάνι της και την «Άνω Κερύνεια» που εκτείνεται νοτιότερα. Αποτελεί πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας που εκτείνεται από το ακρωτήριο Κορμακίτη μέχρι τη λεγόμενη των "Αχαιών ακτή", περιλαμβάνοντας και το μεγαλύτερο μέρος της οροσειράς του Πενταδάκτυλου.
Η Κερύνεια μαζί με τη γειτονική της Λάπηθο, αποτελούσαν κατά την αρχαιότητα ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά βασίλεια της Κύπρου. Οι Βυζαντινοί είχαν οχυρώσει την Κερύνεια κατά τον 11ο και 12ο αιώνα μ.Χ. Το φρούριο της πόλης δεσπόζει του μικρού λιμανιού. Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας η Κερύνεια υπήρξε σημαντική πόλη και το βόρειο λιμάνι της Κύπρου (το κύριο προς την Ευρώπη).
Πολλά πολεμικά επεισόδια σημάδεψαν κατά καιρούς την ιστορία της Κερύνειας. Το 1570 παραδόθηκε στους Οθωμανούς Τούρκους, λίγο μετά την πολιορκία και άλωση της πρωτεύουσας Λευκωσίας. Κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας γνώρισε περιορισμένη μόνο ανάπτυξη, κυρίως βελτίωση του μικρού και γραφικού λιμανιού της . Μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου, το 1960, η Κερύνεια άρχισε να αναπτύσσεται με γοργό ρυθμό, περισσότερο τουριστικά.
Τον Ιούλιο του 1974, στα πλαίσια των πολεμικών επιχειρήσεων της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, η Κερύνεια κατελήφθη από τα τουρκικά στρατεύματα, ενώ οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι εκδιώχθηκαν στα πλαίσια γενοκτονίας από τις εστίες τους και κατέφυγαν ως πρόσφυγες στο ελεύθερο κομμάτι του νησιού. Από το 1983 ελέγχεται de facto από τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής και την υποτελή διοίκηση των Κατεχομένων και ανήκει στην Επαρχία Γκίρνε.
Το όμορφο περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται χτισμένη με την οροσειρά του Πενταδακτύλου στα νότια της (συνδιάζοντας έτσι βουνό και θάλασσα) και τα αρχαία μνημεία στην ίδια την πόλη και γύρω από αυτή, ήταν αρκετοί οι λόγοι για να αποκτήσει η Κερύνεια διεθνή Τουριστική φήμη. Στην θαλάσσια περιοχή της πόλης βρέθηκε και ένα αρχαίο ναυάγιο εμπορικού ελληνικού πλοίου του 4ου αιώνα π.Χ , που ανελκύθηκε το 1967 και τοποθετήθηκε στο φρούριο της Πόλης. Το σημαντικό αυτό εύρημα έγινε διεθνώς γνωστό ως το «πλοίο της Κερύνειας».
Η Κερύνεια καταλήφθηκε από τα τούρκικα στρατεύματα τον Ιούλιο του 1974 και εξακολουθεί να είναι κατεχομένη.
Δημήτρης Νατιώτης
Σταύρος Μαρασίνος
Στ΄2
Ραφαήλ Κυριάκου
Νικολίνα Βανέζη
Στ΄1

#

Η Αμμόχωστος
Η Αμμόχωστος είναι πόλη στην Κύπρο. Βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, στον κόλπο που φέρει και το όνομά της.
Είναι μια από τις πιο παλιές πόλεις της Κύπρου. Η πόλη πρωτοχτίστηκε κατά τον 3ο π. Χ αιώνα από τους Πτολεμαίους και είχε ονομαστεί Αρσινόη, προς τιμή της βασίλισσας Αρσινόης.
Τον Αύγουστο του 1974 κατελήφθη από τα τούρκικα στρατεύματα που είχαν εισβάλει στην Κύπρο, ενώ οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοί της κατέφυγαν ως πρόσφυγες στο ελεύθερο κομμάτι του νησιού. Είναι σκλαβωμένη μέχρι σήμερα.
Αναστάσιος Κυριάκος Αζίνας
Σωκράτης Βενετσιάνος
Matthew Eracleous
Στ΄2

Η Λύση
Η Λύση ήταν ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της Κύπρου πριν την τουρκική εισβολή. Βρίσκεται στην επαρχία Αμμοχώστου, στην πεδιάδα της Μεσαορίας. Οι κύριες ασχολίες των κατοίκων ήταν η γεωργία και η κτηνοτροφία.
Η μεγαλύτερη εκκλησία του χωριού ήταν η εκκλησία της Παναγίας της Λύσης. Ξεχώριζε για την πολύ όμορφη και ξεχωριστή αρχιτεκτονική της και χτίστηκε με τη βοήθεια πολλών χωριανών. Από τη Λύση καταγόταν και ο ήρωας της ΕΟΚΑ Γρηγόρης Αυξεντίου.
Ένα από τα πιο γνωστά έθιμα ήταν το ζύμωμα των κουλουριών τα Χριστούγεννα και το Πάσχα. Ένα έθιμο που το κρατούν μέχρι και σήμερα.
Επίσης οι Λυσιώτες φημίζονταν για την καθαριότητα τους και έπαιρναν το πρώτο βραβείο σε διαγωνισμούς.
Στη Λύση λειτουργούσαν δύο Δημοτικά Σχολεία και ένα Γυμνάσιο.
Το πρώτο αγροτικό Σωματείο «Αναγέννηση» όπως και το πρώτο αθλητικό Σωματείο «ΑΣΥΛ».
Βαλέρια Κουρμπέλη
Στ΄2

#

Κάστρο Αγίου Ιλαρίωνα
Το κάστρο του Αγίου Ιλαρίωνα ή του Άη Λαρκού, βρίσκεται στην Κύπρο στην κατεχόμενη επαρχία Κερύνειας.
Κατασκευάστηκε από τους Βυζαντινούς τον 11ο αιώνα μ.Χ. στην ομώνυμη κορυφή του Πενταδάκτυλου. Βρίσκεται σε υψόμετρο 725 μ. και ονομάστηκε έτσι επειδή στο σημείο αυτό είχε ασκητέψει ο Άγιος Ιλαρίωνας ο νέος. Περιλαμβάνεται εντός των διοικητικών ορίων της κοινότητας Κάρμι. Είναι προσβάσιμο μόνο από τη νότια πλευρά του , στις υπόλοιπες περιβάλλεται από απρόσιτους γκρεμούς.
Το κάστρο συνδέεται με την παράδοση της Ρήγαινας. Σύμφωνα με αυτή το έχτισε μια όμορφη κυρά, η Ρήγαινα, η οποία όμως είχε κακή καρδιά και βασάνιζε τους εργάτες. Όταν τελείωσε η κατασκευή του διέταξε τους στρατιώτες της να πετάξουν στο γκρεμό τους εργάτες για να μην αποκαλύψουν τα μυστικά του κάστρου, όπως κι έγινε. Η ίδια παράδοση επικρατεί και για τα άλλα δύο κάστρα του Πενταδάκτυλου, το κάστρο του Βουφαβέντιου και το Κάστρο της Καντάρας.
Μία δεύτερη παράδοση λέει ότι το πολιορκούσαν εχθροί δύο χρόνια και κατάφεραν να το πάρουν με δόλο αφού ήταν απόρθητο. Έντυσαν έναν στρατιώτη γυναίκα που παρίστανε την έγκυο και φώναζε από τους πόνους της γέννας, τότε η Ρήγαινα τη λυπήθηκε και άνοιξε την πύλη να περάσει μέσα. Όταν άνοιξε η πύλη, όλος ο εχθρικός στρατός μπήκε μέσα και η Ρήγαινα για να μην πιαστεί αιχμάλωτη πήδησε στον γκρεμό.
Χαράλαμπος Μιχαήλ
Χρυσοβαλάντω Μιχαήλ
Ραφαήλ Κυριάκου
Στ΄1

Το κάστρο της Κερύνειας
Το κάστρο της Κερύνειας βρίσκεται στο λιμάνι της Κερύνειας της Κύπρου. Χτίστηκε από τους Ρωμαίους και τον 7ο αιώνα ανακατασκευάστηκε από τους Οθωμανούς και αργότερα από τους Βρετανούς ως στρατώνας και χώρος εκπαίδευσης από την Στρατιωτική Αστυνομία Κύπρου, και το 1945 έγινε η πρώτη ολοκληρωμένη Σχολή της Αστυνομίας μέχρι το 1951.
Το 1955 Δραπέτευσαν 16 μέλη της ΕΟΚΑ χρησιμοποιώντας σεντόνια για να κατεβούν από τις επάλξεις. Το 1960 χρησιμοποιήθηκε κατά την Τούρκικη εισβολή στο κάστρο έγινε μάχη μεταξύ μικρής ναυτικής μονάδας κυπρίων και Τουρκών. Σε αίθουσα του κάστρου βρίσκεται το πλοίο της Κερύνειας, ένα ναυάγιο του 3ου αιώνα π.X., που ξεκίνησε φορτωμένο από τη Σάμο και βούλιαξε στα ανοικτά της Kερύνειας. Tο ξύλινο σκαρί του ναυαγίου διασώθηκε σχεδόν στο σύνολό του και είναι σημείο αναφοράς της αρχαίας ναυπηγικής τέχνης της Mεσογείου.
Σήμερα, το κάστρο βρίσκεται υπό την ηγεμονία του ψευδοκράτους και αποτελεί ένα από τα κυριότερα αξιοθέατα της Κερύνειας. Μεγαλεπήβολο και επιβλητικό δεσπόζει στο λιμάνι της Πόλης.
Μαρία Γρηγορίου
Στ΄1

#

Το κάστρο της Καντάρας
Το κάστρο της Καντάρας χτίστηκε τον 11ο αιώνα μ.Χ από τους Βυζαντινούς και καταστράφηκε από τους Ενετούς τον 16ο αιώνα. Για πρώτη φορά αναφέρεται στις πηγές το 1191 μ.Χ. Το όνομα πιστεύεται ότι προέρχεται από το αραβικό Kandar που σημαίνει βράχος—απόκρημνος βράχος, λόγω της θέσης του Κάστρου.
Σε αυτό κατέφυγε ο Ισαάκιος Κομνηνός, ο οποίος ήταν Διοικητής της Κύπρου και προσπάθησε να δημιουργήσει δικό του βασίλειο , κυνηγημένος από τον Ριχάρδο Λεοντόκαρδο.
Κοντά στην Καντάρα βρισκόταν το μοναστήρι της Παναγίας της Κάντρας,. Εκεί το 1231 μ.Χ σκοτώθηκαν 13 μοναχοί με φρικτό τρόπο στην κοίτη του ποταμού Πεδιαίου, από τους Λατίνους, επειδή αρνήθηκαν να δηλώσουν πίστη στον Πάπα.
Dyana Al Said
Στ΄2

Το κάστρο της Κερύνειας
Το κάστρο της Κερύνειας είναι κάστρο που βρίσκεται στο λιμάνι της Κερύνειας της Κύπρου.
Χτίστηκε αρχικά από τους Ρωμαίους και τον 7ο αιώνα μ. Χ ανακατασκευάστηκε από τους Βυζαντινούς, στην προσπάθειά τους να προστατεύσουν την πόλη από τις αραβικές επιδρομές. Ανακαινίστηκε τον 11ο αιώνα μ.Χ για να ανακαινιστεί πάλι από τους Λουζινιανούς ηγεμόνες της Κύπρου.
Τον 13ο αιώνα μέσα στο κάστρο κτίστηκαν βασιλικά διαμερίσματα τα οποία γκρεμίστηκαν αργότερα από τους Ενετούς.
Το 1955 από το κάστρο δραπέτευσαν 16 μέλη της ΕΟΚΑ χρησιμοποιώντας σεντόνια για να κατεβούν από τις επάλξεις .
Μετά το 1960 το κάστρο χρησιμοποιήθηκε για πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Το 1974 κατά την Τουρκική Εισβολή στο κάστρο της Κερύνειας έγινε μάχη μεταξύ μικρής ναυτικής μονάδας Κυπρίων και των Τούρκων. Σε αίθουσα του Κάστρου βρίσκεται το καράβι της Κερύνειας, αρχαίο σκαρί πλοίου του 4ου αιώνα π.Χ, που έχει βρεθεί στη θάλασσα από τον δύτη Ανδρέα Καριόλου, ανελκύθηκε και συναρμολογήθηκε.
Χαράλαμπος Μιχαήλ
Χρυσοβαλάντω Μιχαήλ
Στ΄1
Άντρη Αργυρού
Στ΄2

#

Συνέντευξη από την πρόσφυγα
γιαγιά μου
Είναι Τετάρτη 10 Απριλίου 2024. Βρίσκομαι στο σπίτι της γιαγιάς μου, η οποία έχει ζήσει τον πόλεμο και την προσφυγιά του 1974.
Από που κατάγεσαι γιαγιά?
Κατάγομαι από τον Άγιο Γεώργιο Σπαθαρικού. Ένα μικρό χωριό, περίπου 15 χιλιόμετρα έξω από την Αμμόχωστο.
Πόσο χρόνων ήσουν όταν έγινε η τουρκική εισβολή?
Όταν έγινε η τουρκική εισβολή ήμουν 14 χρονών.
Πώς μάθατε ότι οι Τούρκοι μπήκαν στην Κύπρο; Πώς νιώσατε εκείνη τη στιγμή;
Ήταν 14 Αυγούστου 1974, που είχε γίνει η δεύτερη εισβολή. Μας ξύπνησε η μάμα μου γύρω στις 5 το πρωί, διότι είχαν βγει τα κουνέλια έξω από το σπιτάκι που τα είχαμε για να την βοηθήσουμε να τα βάλει πίσω. Καθώς προσπαθούσαμε να μαζέψουμε τα κουνέλια είδαμε τα αεροπλάνα που έμπαιναν από την θάλασσα και πετούσαν πάνω από το σπίτι μας και καταλάβαμε ότι ξεκίνησε η δεύτερη εισβολή. Εκείνη τη στιγμή νιώσαμε τρόμο, φοβηθήκαμε πάρα πολύ, διότι γνωρίζαμε τι είχε γίνει στην πρώτη εισβολή στην Κερύνεια.
Μπορείς να μου περιγράψεις κάποιες εικόνες για το τι γινόταν στη περιοχή σας εκείνες τις μέρες;
Εκείνες τις μέρες κυριαρχούσε παντού έντονος φόβος. Όλος ο κόσμος συζητούσε για το πραξικόπημα και την εισβολή. Οι μεγάλοι ήταν κοντά στα ραδιόφωνα και στις τηλεοράσεις για να ακούσουν τα νεότερα. Εμείς οι μικρότεροι νιώθαμε το φόβο και την αγωνία των δικών μας.
Συμμετείχες εσύ ή κάποιος από την οικογένειά σου στον πόλεμο;
Όχι εγώ δεν συμμετείχα στον πόλεμο, ούτε κάποιος από τα αδέρφια μου γιατί ήμασταν πολύ μικροί. Όμως ο δεύτερος ξάδερφος μου και γείτονας μου σκοτώθηκε στο πραξικόπημα. Επίσης σκοτώθηκαν πέντε χωριανοί μου.
Πού πήγατε, τι κάνατε τις πρώτες εκείνες μέρες του πολέμου; Πώς προστατευτήκατε;
Την πρώτη μέρα, μόλις είδαμε τα αεροπλάνα , μας είπε ο πατέρας μου να πάμε σε ένα περιβόλι με πορτοκαλιές που ήταν απέναντι από το σπίτι μας για να προστατευτούμε και να μην γίνουμε στόχος για τα τουρκικά αεροπλάνα που βομβάρδιζαν σπίτια. Στο περιβόλι μαζεύτηκαν και άλλοι γείτονες μας. Λίγες ώρες αργότερα κάποιος ειδοποίησε ότι οι Τούρκοι πλησιάζουν το χωριό μας. Τότε τρέξαμε ο καθένας στο σπίτι του και μάζεψε ο καθένας λίγα πράγματα. Εγώ χωρίς να ξέρω το γιατί, μάζεψα αρκετές παιδικές φωτογραφίες. Η αδερφή μου πήρε μια βαλίτσα και έβαλε λίγα ρούχα για τον καθένα μας. Ο μικρός μου αδερφός έσπασε τον κουμπαρά του και πήρε τα χρήματα που είχε φυλάξει. Δεν πήραμε τίποτε άλλο μαζί μας. Τρέξαμε τότε όλοι στο κέντρο του χωριού όπου βρισκόταν το λεωφορείο. Δεν ξέραμε πόσο μακριά ήταν οι Τούρκοι. Μπήκαμε όλοι μέσα στο λεωφορείο. Από εκεί μας πήραν στην Ορμήδεια. Δε θυμάμαι πόσο μακριά ήταν από το χωριό μας. Μείναμε εκεί την πρώτη νύχτα της προσφυγιάς μας
Πώς ήταν ο πρώτος καιρός στην προσφυγιά; Πού μένατε; Ρούχα, φαγητό;
Στην Ορμήδεια όπως σου είπα και πριν μείναμε μόνο μια νύχτα. Την επομένη δηλαδή στις 15 Αυγούστου μέρα της Παναγίας και μέρα των γενεθλίων μου μας πήραν στο Δασάκι της Άχνας. Εκεί βρίσκονταν οι αγγλικές βάσεις και μας είπαν ότι θα ήμασταν πιο ασφαλείς. Δύσκολος ο πρώτος καιρός στην προσφυγιά. Ήμουν 14 χρονών, καταλάβαινα αρκετά. Κοιμόμασταν κάτω από τα δέντρα τις πρώτες μέρες και ξυπνούσαμε το πρωί από τις σταγόνες από την υγρασία πάνω στα φύλλα. Η κάθε οικογένεια είχε το δέντρο της. Οι γονείς μας πήραν κάποιες σακούλες, τις ένωσαν ράβοντας τες μεταξύ τους. Με αυτές κάλυψαν περιμετρικά τρία κοντινά δέντρα και δημιούργησαν ένα χώρο που λειτουργούσε ως το δωμάτιο για το μπάνιο μας. Οι Άγγλοι είχαν φτιάξει πρόχειρες τουαλέτες. Καταλαβαίνεις όμως πόσο άσχημες ήταν οι συνθήκες. Ήταν καλοκαίρι, υπερβολική ζέστη. Παντού ακαθαρσίες και μύγες. Πολύ άσχημες, άθλιες οι συνθήκες.
Ποιες είναι οι σκέψεις και τα συναισθήματα σας σήμερα 50 χρόνια μετά την εισβολή;
Χάσαμε τα σπίτια μας άδικα. Πέρασαν 50 χρόνια και δεν έχει γίνει τίποτε. Προσωπικά νιώθω ότι δεν θα μπορέσω ποτέ να επιστρέψω στο χωριό μου και στο σπίτι μου και γι αυτό το λόγο είμαι πάρα πολύ απογοητευμένη.
Έχεις επισκεφτεί το κατεχόμενο χωριό σου μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων; Πώς ένιωσες όταν είδες το σπίτι σου, τη γειτονιά σου, το χωριό σου 50 χρόνια μετά; Σε τι κατάσταση τα βρήκες;
Ναι έχω επισκεφτεί το χωριό μου αρκετές φορές από τότε που άνοιξαν τα οδοφράγματα. Την πρώτη φορά που πέρασα στα κατεχόμενα και είδα το σπίτι μου νόμιζα ότι θα λιποθυμούσα. Στο σπίτι μας μένουν Τούρκοι. Μέσα στο σπίτι δεν υπήρχε τίποτε δικό μας. Έξω από την αυλή μας είχαμε βρει ένα κομμάτι από το παλιό αυτοκίνητο του πατέρα μου. Ήταν πολύ συγκινητικό αφού ήταν το μοναδικό πράγμα που είδαμε και ήταν δικό μας. Κάθε φορά που πηγαίναμε, παρατηρούσαμε ότι έχτιζαν ολοένα και περισσότερα σπίτια, άλλαζαν τα χωριά μας. Την τελευταία μάλιστα φορά που πήγα δυσκολεύτηκα να αναγνωρίσω το ίδιο μου το χωριό. Σπίτια, ξενοδοχεία, εστιατόρια παντού. Δυστυχώς τότε συνειδητοποιείς ότι δεν πρόκειται δυστυχώς να αφήσουν τα χωριά και τις πόλεις μας.
Ευχαριστώ πολύ γιαγιά για την συνέντευξη!
Χρήστος Χουσάς
Στ΄1

#

#

Συνέντευξη από την πρόσφυγα
γιαγιά μου
Από που κατάγεσαι γιαγιά?
Κατάγομαι οπό την Κυθρέα.
Πόσο χρόνων ήσουν όταν έγινε η τουρκική εισβολή?
Όταν έγινε η τουρκική εισβολή ήμουν 25 χρονών.
Πώς μάθατε ότι η Τούρκοι μπήκαν στην Κύπρο; Πώς νιώσατε εκείνη τη στιγμή;
Το καταλάβαμε γιατί περνούσαν από πάνω στο χωριό μας (την Κυθρέα) πολεμικά αεροπλάνα και βομβάρδιζαν παντού!
Μπορείς να μου περιγράψεις κάποιες εικόνες για το τι γινόταν στη περιοχή σας εκείνες τις μέρες;
Ο κόσμος έτρεχε να σωθεί χωρίς να ξέρει που πηγαίνει! Τα αυτοκίνητα χρησιμοποιούσαν αντί δρόμους χωράφια για να σωθούν! Έτρεχε ο κόσμος να σωθεί και παντού έβλεπες νεκρούς, ζώα να τρέχουν σαν τρελά και σκόνη από τους βομβαρδισμούς! Ένα χάος .
Πού πήγατε, τι κάνατε τις πρώτες εκείνες μέρες του πολέμου; Πώς προστατευτήκατε;
Τις πρώτες μέρες βρεθήκαμε σε ένα άγνωστο χωριό για μας την Ξυλοτυμπου! Εκεί βρήκαμε ένα μισοτελειωμένο σπίτι χωρίς παράθυρα και πόρτες και μπήκαμε μέσα να προστατευτούμε! Κλαίγαμε γιατί δεν είχαμε ούτε φαγητό ούτε ρούχο ούτε τίποτα!
Τι πήρατε μαζί σας φεύγοντας από το σπίτι; Γιατί μόνο αυτά;
Πήραμε μόνο ένα γάλα συμπυκνωμένο ένα ανοιχτήρι και λίγο νερό για το δρόμο. Τίποτε άλλο γιατί δεν παραλαβαίναμε γιατί βομβάρδιζαν το χωριό μας οι Τούρκοι και τρέξαμε να σωθούμε!
Πότε και πώς περάσατε στις ελεύθερες περιοχές;
Στις ελεύθερες περιοχές περάσαμε στις 15 Αυγούστου όταν στις 4 ξημερώματα ξυπνήσαμε από τους βομβαρδισμούς και τα αεροπλάνα να διασχίζουν πάνω από τα σπίτια μας τόσο χαμηλά που νόμιζες ότι θα έμπαιναν μέσα στο σπίτι! Έτσι ξεκινήσαμε βιαστικά για το άγνωστο διασχίζοντας χωράφια και ελαιώνες !
Πώς ήταν ο πρώτος καιρός στην προσφυγιά; Πού μένατε; Ρούχα, φαγητό;
Τον πρώτο καιρό πολύ δύσκολα! Περιμέναμε στους δρόμους τον Ερυθρό Σταυρό να φέρει ψωμί και γάλα και στεκόμασταν σε ατέλειωτες ουρές να περιμένουμε την σειρά μας να πάρουνε ένα ψωμί ή ένα γάλα ή λίγα μακαρόνια! Μετά από μέρες μας έφεραν και κάποια ρούχα και παπούτσια από ένα ζευγάρι στο κάθε παιδί γιατί εμείς φύγαμε με τις πιτζάμες και τις παντούφλες μας!
Ποιες είναι οι σκέψεις και τα συναισθήματα σας σήμερα 50 χρόνια μετά την εισβολή;
Λύπη και απογοήτευση που οι Τούρκοι με την βία πήραν ότι είχαμε και δεν είχαμε και κανείς ούτε και οι ξένες χώρες δεν μπορούν να τους επιβάλουν οποιαδήποτε ποινή για τα τόσα εγκλήματα και τον ξεριζωμό που μας έχουν κάνει!
Έχεις επισκεφτεί το κατεχόμενο χωριό σου μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων; Πώς ένιωσες όταν είδες το σπίτι σου, τη γειτονιά σου, το χωριό σου 50 χρόνια μετά; Σε τι κατάσταση τα βρήκες;
Με πολύ βαριά καρδιά επισκεφτήκαμε το χωριό μας και με πολύ πόνο και κλάμα αντικρίσαμε το σπίτι μας που μέσα έμεναν Τούρκοι που ήρθαν από την Τουρκία! Μας άφησαν να μπούμε μέσα αλλά δυστυχώς δεν είχε τίποτα από τα δικά μας πράγματα ούτε έστω κάτι μικρό! Παντού βρώμικα και μόνο ! Η αυλή ήταν εγκαταλειμμένη τα δέντρα τα ξερίζωσαν δεν υπήρχε ίχνος από την τόσο όμορφη αυλή που ήταν γεμάτη με λουλούδια και παιχνίδια ! Δυστυχώς παντού βρώμια ! Σαν να σταμάτησε το ρολόι 50 Χρόνια πριν….
Νικολίνα Βανέζη
Στ΄1

#

Ο παππούς και η γιαγιά κατάγονται και οι δύο από το Νέο Λειβάδι Μόρφου. Η γιαγιά ήταν 16 χρονών και ο παππούς 22 χρονών. Η γιαγιά και ο παππούς έμαθαν ότι οι Τούρκοι ήρθαν στην Κύπρο καθώς είδαν τα αεροπλάνα και το άκουσαν από το ραδιόφωνο. Ένιωσαν φόβο, λύπη, στεναχώρια, θυμό και αβεβαιότητα. Κάποιες εικόνες για το τι γινόταν είναι οι βόμβες που έπεφταν από τον ουρανό και χτυπούσαν τον Πενταδάκτυλο. Επίσης έβλεπαν φωτιές πάνω στον Πενταδάκτυλο.
Τα τούρκικα αεροπλάνα ήρθαν στην περιοχή του χωριού και αντί να βομβαρδίσουν το χωριό μας βομβάρδισαν το τούρκικο χωριό Καζιβερά που ήταν δίπλα από το δικό μας. Στον πόλεμο συμμετείχαν ο παππούς μου καθώς και ο θείος της μητέρας μου. Πήγαν στο χωριό Καλιάνα και έμειναν στα σπιτάκια στη Κακοπετριά. Κατάφεραν να προστατευτούν επειδή πήγαν πάρα πολύ μακριά, πάνω στο Τρόοδος που δεν γινόταν πόλεμος. Δεν πήραν τίποτα μαζί τους γιατί ήταν με την ιδέα ότι θα επέστρεφαν πίσω.
Χριστίνα Θεοδώρου
Στ΄1

#

Το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα

Το μοναστήρι του Αποστόλου Αντρέα είναι κτισμένο στο ομώνυμο ακρωτήρι της Κύπρου που βρίσκεται στη χερσόνησο της Καρπασίας. Είναι από τα πιο ονομαστά μοναστήρια του νησιού, που προσέλκυε κάθε χρόνο χιλιάδες προσκυνητές, ιδιαίτερα στις 30 Νοεμβρίου και 15 Αυγούστου που γιόρταζε η μονή. Σήμερα παραμένει η μοναδική υπό τουρκικήν κατοχήν εν ενεργεία Μονή.
Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 επιτράπηκε για πρώτη φορά στους εγκλωβισμένους της Καρπασίας να μεταβούν στο μοναστήρι και να παρακολουθήσουν τη λειτουργία, με την ευκαιρία της γιορτής του Αγίου, στις 30 Νοεμβρίου 1978.
Το άγιασμα του Αποστόλου Αντρέα αναβλύζει μέχρι σήμερα από τη γη, δίπλα από το ερημωμένο μοναστήρι που για χρόνια τώρα παραμένει σκλαβωμένο. Οι Τούρκοι κατακτητές δεν επιτρέτρεπαν για χρόνια ούτε τη συντήρηση του μοναστηριού, που βριστκόταν ετοιμόρροπο και ερειπωμένο. Το μοναστήρι λειτουργείται σήμερα μόνο μερικές φορές τον χρόνο, όταν οι κατοχικές αρχές επιτρέπουν σε λίγους προσκυνητές να μεταβούν στο κατεχόμενο μοναστήρι.
Η παράδοση και το θαύμα
Λέγεται πώς γύρω στον 1ο αι. μ.Χ., ο Άγιος «ξέμεινε» στην Κύπρο, όταν το καράβι που τον μετέφερε αγκυροβόλησε στο νησί λόγω νηνεμίας. Τότε ένα άλλο καράβι έκανε στάση στο ακρωτήρι και ο Άγιος ζήτησε από τον καπετάνιο να τον πάρει μαζί του. «Μπορώ να σε πάω μέχρι την Πάτρα, αφού εκεί πηγαίνουμε, φτάνει να μας δείξεις που έχει λίγο νερό να πιούμε». Ο Άγιος, απάντησε πως εκεί κοντά του σε ένα βράχο ανέβλυζε νερό. Όμως οι ναύτες και ο καπετάνιος δεν βρήκαν ούτε σταγόνα και εκνευρισμένος τον ξαναρώτησε που είδε το νερό.
Τότε ο Απόστολος Ανδρέας γονάτισε μπροστά στον βράχο, προσευχήθηκε κι αφού χτύπησε την πέτρα με τη ράβδο του άρχισε να τρέχει νερό. Έκτοτε, σε εκείνο το σημείο αναβλύζει το «αγίασμα του Αποστόλου Ανδρέα». Όταν αργότερα ξεκίνησαν το ταξίδι προς την Πάτρα, ο τυφλός γιος του καπετάνιου φώναξε «πατέρα, τα πανιά μας έχουν μια τρύπα». Ο καπετάνιος από τον ενθουσιασμό του, ζήτησε από τον Άγιο να τους βαφτίσει όλους χριστιανούς. Αργότερα επέστρεψε στην Κύπρο όπου έκτισε το Μοναστήρι στο όνομα του Αγίου.
Κυριάκος Αναστάσιος Αζίνας
Στ2

#

ΠΕΝΤΑΔΑΚΤΥΛΟΣ
Ο Πενταδάκτυλος είναι μια οροσειρά η οποία βρίσκεται κατά μήκος της βόρειας ακτής της Κύπρου.
Η οροσειρά του Πενταδακτύλου αρχίζει από το χωριό Κορμακίτης και φτάνει μέχρι τον Απόστολο Ανδρέα. Η ψηλότερη κορυφή του είναι ο Κυπαρισσόβουνος με ύψος 3,357 πόδια, το Βουφαβέντο με ύψος 3,131 πόδια, ο Πενταδάκτυλος με 2,430 πόδια, ο Άγιος Ιλαρίωνας με 2,380 πόδια και η Καντάρα με 2,068 πόδια. Μερικές από τις πολλές βουνοκορφές του φέρουν τις πιο κάτω ονομασίες: Η Μούττη του Κόρνου, ο Προφήτης Ηλίας, η Γομαρίστρα, η Άσπρη μούττη, η Μούττη της Αφεντρούς, ο Ξίφουνας, η Πλατανιώτισσα, η Σκοτεινή, ο Γέροντας, ο Γυαλιάς, το Μερσινίκη, το Μαύρο όρος, η Καντάρα κλπ.
Ονομάστηκε Πενταδάκτυλος γιατί οι κορυφές του σχηματίζουν πέντε δάχτυλα. Η παράδοσή μας λέει ότι ο Διγενής Ακρίτας στην προσπάθειά του να πηδήξει από το βουνό άφησε το αποτύπωμα του χεριού του πάνω στο βουνό.
Στην οροσειρά του Πενταδακτύλου υπάρχουν τρία φρούρια τα οποία χτίστηκαν τον 11ο περίπου αιώνα από τους βυζαντινούς, οι οποίοι φρόντισαν να οχυρώσουν το νησί με σκοπό να το προστατέψουν από τις ξένες επιδρομές. Πολλοί μύθοι και θρύλοι σχετίζονται με αυτά τα κάστρα. Σήμερα η οροσειρά του Πενταδακτύλου είναι κατεχόμενη από τους Τούρκους και πάνω της δεσπόζει μια τουρκική σημαία σύμβολο της τουρκικής κατοχής.
Ζωή Κανάρη
Στ΄1

«Βουνό μου Πενταδάχτυλε πατημασιά τ’ Ακρίτα θα λάμψει τ’ άστρο μια νυχτιά και το εν τούτω νίκα ..»
Μιχάλης Πασιαρδής

#

Συνταγές από το Ριζοκάρπασο

Λαγγόπιττες Ριζοκαρπάσου
Οι λαγκόπιττες που «κατάγονται» από τα βυζαντινά λαλάγγια και τους λαλαγγίτες παρασκευάζονταν και συνεχίζουν να παρασκευάζονται από τις Ριζοκαρπασίτισσες εγκλωβισμένες και πρόσφυγες στα υπόλοιπα μέρη της ελεύθερης Κύπρου κατά την ημέρα της εορτής της ανύψωσης του Τιμίου Σταυρού, στις 14 Σεπτεμβρίου και κατά την ημέρα της αποτομής του Ιωάννη του Προδρόμου, στις 29 Αυγούστου. Οι λαγγόπιττες παρασκευάζονταν από αραιή ζύμη όμοια με αυτή για τους λουκουμάδες με προζύμι και τις έψηναν σε πέτρινη στρογγυλή πλάκα (τενιός) σε σιγανή φωτιά. Οι λαγγόπιττες έχουν την όψη κερήθρας, γίνονται από ειδική ζύμη και ψήνονται με ειδικό τρόπο. Τρώγονται συνήθως με μέλι του χαρουπιού ή με μέλι της μέλισσας.
Μέθοδος παραγωγής: Ετοιμάζεται η χαλαρή ζύμη η οποία είναι παχύρευστος χυλός από αλεύρι, νερό και προζύμι (πιθανή προσθήκη μικρής ποσότητας άλατος). Η ζύμη σκεπάζεται και τοποθετείται σε ζεστό μέρος για να “μπει” (να φουσκώσει). Στη συνέχεια, η πλάκα “πυρώννεται” (ζεσταίνεται καλά), στάζεται λάδι πάνω σ’ αυτήν και αλείφεται για να μην κολλά. Ρίχνεται σταδιακά ο χυλός πάνω στην πλάκα για να ψηθεί. Όταν ψηθεί από τη μία πλευρά, γυρίζεται και από την άλλη μέχρι να ψηθεί .
Τα σιλίχνια
Τα σιλίχνια είναι κουλούρια με σταυρό, μοιάζουν σαν τα σταυροκούλουρα, αλλά είναι πιο μικρά. Απαντά ως σιλίχνι, σιλίγνι ή σιλίθνι. Τα κρέμαζαν μαζί με την έκθεση προικιών στους γάμους. Πρόκειται για αρτοσκεύασμα με πολύ μακρά ιστορία, αφού ανάγεται στο Βυζάντιο και απαντά σε παπυρικό αρχείο της ύστερης αρχαιότητας του 6ου μ.Χ. αι. Έχει διασωθεί σε ολόκληρη την Κύπρο μόνο στο Ριζοκάρπασο και σε μια μη ενδελεχή έρευνα που έχουμε πραγματοποιήσει φαίνεται πως δεν απαντά ούτε στον ελλαδικό χώρο, παρά μόνο στο Βυζάντιο. Το σιλίχνι είναι αδιαμφισβήτητα μια βυζαντινή κληρονομιά που την έχει διαφυλάξει η κατεχόμενη κωμόπολη.
Τα μιλλωμένα κουλλούρια
ονομάζονταν έτσι γιατί παρασκευάζονταν με πλούσια γαλακτοκομικά υλικά όπως βούτυρο της αναρής, που παρασκευαζόταν με ιδιαίτερο και μοναδικό τρόπο από τις Ριζοκαρπασίτισσες νοικοκυρές, αναρή φρέσκα, σιμιγδάλι το οποίο επεξεργάζονταν οι ίδιες οι νοικοκυρές και γάλα. Τα μιλλωμένα κουλούρια παρασκευάζονταν κατά το έθιμο το μεγάλο Σάββατο για να είναι έτοιμα το βράδυ της Ανάστασης.
Έρευνα
Στ΄2

#

Κύπρος μας
Κύπρος μας νησί μας
που ζεις μες στη σκλαβιά
πόσος πόνος, πόσο δάκρυ
και τόσα χρόνια προσφυγιά
Δε σεβάστηκαν τον τόπο μας
Και τον πλήγωσαν πολύ
Το σκλαβωμένο του κομμάτι
Θα είναι πάντα στην ψυχή
Οι Τούρκοι σε χώρισαν στα δύο
Σ έκαναν μισή δική τους
Τα σπίτια αθώων κατακτήσαν
Και τα έκαναν δικά τους
50 χρόνια σκλαβωμένη
Είναι η Κύπρος πληγωμένη
Δεν αντέχει άλλο πια
Ετούτη τη σκληρή σκλαβιά
Ριάνα Σπύρου
Μαργαρίτα Ιωαννίδου
Στ΄1

1974
Πόλεις όμορφες και ξακουστές
μας τις πήρανε κι αυτές
εδώ και πολύ καιρό να ελευθερωθεί
η γλυκιά μας η πατρίδα καρτερεί
Αγνοούμενοι πολλοί
Αν ζουν ή αν πέθαναν κανείς δεν ξέρει
Μανάδες με μαύρες φορεσιές
Για τα παιδιά τους κλαίνε
Έχουνε χρόνια πικραθεί
Και στα μαύρα έχουν ντυθεί
Οι ήρωες μας έχουν χαθεί
Για την Κύπρο μας και για μια ελεύθερη ζωή
Χρυσοβαλάντω Μιχαήλ
Μαρία Γρηγορίου
Στ’1

Η πατρίδα μας
Πέντε η ώρα το πρωί
ξεκίνησε η εισβολή
με τις σειρήνες να ουρλιάζουν
με τους Τούρκους αγριεμένους
και τους Κυπρίους φοβισμένους
Πέφτουν βόμβες γύρω μας παντού
και όλοι τρέχουν να σωθούν
πόνος , δάκρυ, οδυρμός
Πρόσφυγες, αγνοούμενοι, εγκλωβισμένοι
50 χρόνια τώρα πικραμένοι
Χριστίνα Θεοδώρου
Νικολίνα Βανέζη
Στ΄1

Αμμόχωστος
Αμμόχωστος!
Πόλη πανέμορφη
από τους Τούρκους σκλαβωμένη
Πότε θα ελευθερωθείς;
Ο κόσμος περιμένει…..
Να περπατεί στους δρόμους σου,
να παίζει στις ακτές σου
και να μαζεύει βότσαλα
από τις αμμουδιές σου!
Στ΄2

#

#

Στ΄2

Στ΄1

19

#

#

#

Η ακροστιχίδα της Κερύνειας
Κ _ _ _ _ _
Ε _ _ _ _ _ _ _ _
Ρ _ _ _ _ _ _
Υ _ _ _ _ _ _
Ν _ _ _
Ε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
Ι _ _ _ _ _
Α _ _ _ _ _ _ _ _ _
Η Κερύνεια είναι μια από τις κατεχόμενες πόλεις της …….
Περιμένουμε την …………… της Κύπρου
Οι Τούρκοι ………………. την Κερύνεια
Η Κερύνεια είναι μια ……………….. επαρχία
Η Κύπρος είναι ένα …………… .
Οι Κύπριοι που συνεχίζουν να ζουν στα κατεχομένα
Η Κερύνεια είχε γραφικό ………………….. (αντίστροφα)
Κατεχομένη επαρχία της Κύπρου
Χρήστος, Χαράλαμπος, Νικολίνα, Άνθια, Μαρία Γρ., Χρυσοβαλάντω, Βαρβάρα, Μιχαήλ
Στ΄1
Η ακροστιχίδα της Σαλαμίνας
Σ _ _ _ _ _ _ _
Α _ _ _ _ _ _ _ _ _
Λ _ _ _
Α _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Χ_ _ _ _
Μ _ _ _ _ _ _ _ _ _
Ι _ _ _ _ _
Ν _ _ _
Α _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
Η Σαλαμίνα θα είναι πάντα υπέροχη, σ …….
Η Σαλαμίνα βρίσκεται στην επαρχία ………………………
Οι Κύπριοι ζητούν ……. του κυπριακού προβλήματος
Η Σαλαμίνα αποτελεί ένα σημαντικό ……… ……………… .
Στα κατεχόμενα υπάρχουν πολλά και γνωστά ………………… .
Ο Τεύκρος ήταν ο ……………… της Σαλαμίνας
Η Κύπρος είναι ένα πανέμορφο ……………..
Χάθηκαν στον πόλεμο και δεν ξέρουμε αν ζουν ή αν πέθαναν
Μαρία Ν. , Ριάνα, Μαργαρίτα, Λωάε, Χουσέιν, Μοχάμετ, Κώστας, Νασίμ
Στ΄1

Η ακροστιχίδα του Πενταδακτύλου
Π _ _ _ _
Ε _ _ _ _ _ _ _ _
Ν _ _ _
Τ _ _ _ _ _ _
Α _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
Δ _ _ _ _ _ _
Α _ _ _ _ _ _ _ _ Α_ _ _ _ _ _
Κ _ _ _ _ _ _ _ _ _
Τ _ _ _ _ _ _
Υ _ _ Κ _ _ _ _ _
Λ _ _ _
Ο _ _ _ _ _ _ _
Σ _ _ _ _ _ _ _
Οι κορυφές του Πενταδακτύλου είναι …….
Θέλουμε ……………….. στην Κύπρο μας
Η Κύπρος είναι ένα ……….
Τον Πενταδάκτυλο μας τον πήραν οι ……………… .
Άνθρωποι που χάθηκαν στον πόλεμο και δεν ξέρουμε αν ζουν ή αν πέθαναν
Ο Διγενής ακούμπησε τα πέντε του ……………….. στο βουνό.
Μοναστήρι στην Καρπασία
Η βόρεια Κύπρος είναι ………………..
Αυτός ίδρυσε την Σαλαμίνα
Η Κύπρος είναι ……… ……………..
Οι πρόσφυγες νιώθουν ……………
Ο Πενταδάχτυλος είναι μια ……………………
Αρχαιολογικός χώρος στην Αμμόχωστο
Χριστίνα, Θεοδώρα, Ζωή, Γεωργία, Τούκα, Φατίμα, Ραφαήλ, Μαριάμ
Στ΄1

#

Στ΄2

ΕΚΔΟΣΗ
ΣΤ’ ΤΑΞΕΙΣ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΚΕΥΗ ΝΙΚΗΤΑ
ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ ΦΙΛΙΠΠΙΔΟΥ
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΜΠΑΣ
Ν. ΕΛΛΗΝΑ 22, 8250 ΕΜΠΑ
26 93 53 29
dim-empa-paf@schools.ac.cy
https://dim-empa-paf.schools.ac.cy/